(Την υπόθεση χειρίστηκε η εταιρεία μας)
Σύμφωνα με την «αρχή του χωρισμού», που ακολουθείται στο ελληνικό δίκαιο, η ανώνυμη εταιρεία είναι φορέας μόνο των δικών της δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Όμως, η αρχή αυτή της οικονομικής αυτοτέλειας και ευθύνης του νομικού προσώπου της ανώνυμης εταιρείας έναντι των μετόχων ή των μελών της διοίκησής της υποχωρεί, όταν η επίκληση της αυτοτελούς προσωπικότητάς της χρησιμεύει για να «νομιμοποιηθεί» αποτέλεσμα αντίθετο προς τους κανόνες της καλής πίστης, δηλαδή όταν οι πράξεις της εταιρείας είναι στην πραγματικότητα πράξεις του κυρίαρχου μετόχου της.
Η χρησιμοποίηση της ανώνυμης εταιρείας για την εξυπηρέτηση διαφορετικών σκοπών και μάλιστα αποδοκιμαζόμενων από την έννομη τάξη, συνιστά κατάχρηση του θεσμού της. Η καταχρηστική συμπεριφορά, που εκδηλώνεται ως κατάχρηση θεσμού, δεν ρυθμίζεται ειδικά από το νόμο. Πρέπει, όμως, να υπαχθεί και αυτή στη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ και οι συνέπειές της να αντιμετωπισθούν σε αναλογία με τις συνέπειες της κατάχρησης δικαιώματος.
Η νομολογία έχει διαμορφώσει μορφές κατάχρησης που ενεργοποιούν την άρση της αυτοτέλειας της ανώνυμης εταιρείας και τη συν-ευθύνη του βασικού μετόχου ή του Διευθύνοντος Συμβούλου, όπως την ανεπαρκή χρηματοδότηση, τη χρήση της εταιρικής περιουσίας για ατομικές δραστηριότητες του μετόχου, την εικονικότητα του νομικού προσώπου κ.α.
Υπόθεση που χειρίστηκε η εταιρεία μας με επιτυχία:
Η υπόθεση αφορούσε αγωγή για επιστροφή εγγύησης ύψους 42.000,00 € από σύμβαση μίσθωσης γραφειακών χώρων, με αίτημα τη συν-ευθύνη της ανώνυμης εταιρείας εκμισθώτριας με αυτή του βασικού της μετόχου και διευθύνοντος συμβούλου. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δικαίωσε τον εντολέα μας – μισθωτή και έκρινε ότι ο βασικός μέτοχος και διευθύνων σύμβουλος της Α.Ε., χρησιμοποιούσε καταχρηστικά την Ανώνυμη Εταιρεία ως μηχανισμό είσπραξης μισθωμάτων από ακίνητα κυριότητας άλλης εταιρείας συμφερόντων του, γνωρίζοντας ότι η εκμισθώτρια Α.Ε. ήταν υποχρηματοδοτημένη και χωρίς περιουσιακά στοιχεία, με σκοπό να αποφύγει την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων, όπως εν προκειμένω την μη επιστροφή της εγγύησης μετά τη λήξη της μίσθωσης. Η συμπεριφορά αυτή κρίθηκε από το Δικαστήριο καταχρηστική (θεωρία της κατάχρησης του θεσμού της ανώνυμης εταιρείας) κατ’ άρθρο 281 ΑΚ, θεμελιώνοντας εις ολόκληρον ευθύνη του δεύτερου εναγομένου διευθύνοντος συμβούλου και βασικού μετόχου της (ο οποίος έτσι ευθύνεται με την ατομική του περιουσία) με την πρώτη εναγομένη, την ίδια την ανώνυμη εταιρεία, η οποία στερείται περιουσιακών στοιχείων.