Νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ: πεδίο εφαρμογής

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 694/D/19.08.2026 η με αριθμό ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) για την «Έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και περιβαλλοντική έγκριση αυτού» (το ΕΧΠ-ΑΠΕ).

Η ΚΥΑ αυτή έρχεται 18 χρόνια μετά την προηγούμενη ΚΥΑ του 2008, κλείνοντας μια σημαντική εκκρεμότητα ετών.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αφορά τις βασικές τεχνολογίες ΑΠΕ:

• αιολικά έργα
• φωτοβολταϊκά
• ηλιοθερμική ενέργεια
• βιομάζα, βιοαέριο, βιορρευστά και βιομεθάνιο
• γεωθερμία
• ΜΥΗΣ,

καθώς επίσης και τα έργα (ηλεκτροχημικής) αποθήκευσης ενέργειας, τα οποία αποκτούν πλέον τους δικούς τους κανόνες χωροθέτησης.

Δεν καλύπτονται όμως από το πεδίο εφαρμογής του ΕΧΠ-ΑΠΕ οι εξής κατηγορίες έργων:

• μικρά έργα ΑΠΕ που εξαιρούνται της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, πλην των φωτοβολταϊκών
• φωτοβολταϊκά σε στέγες, τεχνητές επιφάνειες και ακάλυπτους οικοπέδων
• μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα (>15 MW)
• αντλησιοταμίευση
• έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από κυματική ή άλλη ενέργεια των ωκεανών
• έργα ανανεώσιμου υδρογόνου
• καθώς και τα συνοδά έργα.

Παράλληλα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας σε ανάρτησή του παρέχει διευκρινίσεις μέσα από 18 ερωτο-απαντήσεις σχετικά με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Με μακροχρόνια εμπειρία στο δίκαιο της ενέργειας και ιδίως στην ανάπτυξη και αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, η εταιρεία μας έχει αντιμετωπίσει στην πράξη ζητήματα που αφορούν το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο, από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης ενός έργου έως τη λειτουργία του. Στο πλαίσιο αυτό, παρακολουθούμε τις εξελίξεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και τις επιπτώσεις του για έργα που βρίσκονται ήδη σε ανάπτυξη ή λειτουργία καθώς και για τις νέες επενδύσεις.

Τι ισχύει για υφιστάμενα έργα

Στο πλαίσιο πλέον του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ ένα βασικό ερώτημα που γεννάται είναι εάν και πώς αυτό επηρεάζει υφιστάμενα, υπό λειτουργία ή ανάπτυξη, έργα.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ τίθεται σε ισχύ από 19.08.2026.

Σύμφωνα με τις μεταβατικές του διατάξεις, έργα που είναι νομίμως λειτουργούντα διατηρούνται μέχρι την παύση της λειτουργίας τους και, γενικώς, άδειες (εγκατάστασης, ΑΕΠΟ, ΠΠΔ κλπ.) που έχουν εκδοθεί διατηρούνται σε ισχύ, με την εκάστοτε προβλεπόμενη διάρκειά τους, ενώ ανανεώνονται ή τροποποιούνται  σύμφωνα με τις διατάξεις, οι οποίες ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και βάσει των οποίων αξιολογήθηκαν κατά την έκδοση τους, με δυο επιφυλάξεις:

– πρώτον, της τροποποίησης της ΑΕΠΟ / ΠΠΔ σε περίπτωση α) μεταφοράς θέσης εγκατάστασης σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4951/2022, και β) αύξησης ή τροποποίησης των ορίων του προηγουμένως εγκεκριμένου πολυγώνου εγκατάστασης σε ποσοστό μεταβολής άνω του 50%, χωρίς αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος, και

– δεύτερον, της τροποποίησης Βεβαίωσης Παραγωγού / Βεβαίωση Ειδικού Έργου / Άδεια Παραγωγής αιολικών εγκαταστάσεων λόγω μεταβολής της διαμέτρου των α/γ, για την οποία ισχύει το άρθρο 5 περ. Ζ του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Έτσι, τα έργα που διαθέτουν ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ, ανά περίπτωση, μπορούν να λάβουν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, όπου απαιτείται, καθώς και κάθε άλλη άδεια ή έγκριση, να κατασκευασθούν και να τεθούν σε λειτουργία εντός του προβλεπόμενου από την οικεία νομοθεσία χρονικού πλαισίου.

Επίσης, προβλέπεται ότι φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως την έναρξη ισχύος του ΕΧΠ-ΑΠΕ, συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος αυτού.

Αντίθετα από την άλλη, για υφιστάμενες βεβαιώσεις παραγωγού, βεβαιώσεις ειδικών έργων, άδειες παραγωγού και άδειες αποθήκευσης, για τις οποίες δεν έχει προχωρήσει περαιτέρω η αδειοδοτική διαδικασία και σε περίπτωση υποβολής φακέλου ΜΠΕ δεν έχει ληφθεί έγκριση τυπικής πληρότητας, προβλέπεται ότι επανελέγχονται ως προς τη συμβατότητά τους με τις διατάξεις του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Ακόμη, ως προς έργα που λειτουργούν, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ προβλέπει τη ρητή υποχρέωση, κατά την παύση της λειτουργίας τους, να αποκαθιστούν, με δικές τους δαπάνες και σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, τους σχετικούς χώρους, μεριμνώντας ιδίως για την αποξήλωση και ασφαλή απομάκρυνση των εγκαταστάσεων, την αποκατάσταση της αυτόχθονης βλάστησης και την εν γένει επαναφορά των πραγμάτων, κατά το δυνατόν, στην πρότερη κατάσταση.